A Vitamini Nedir? Faydaları ve Bulunduklarını Gıdalar

A Vitamini Nedir Faydaları ve Bulunduklarını Gıdalar
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
    Loading...

A Vitamini Nedir? Faydaları ve Bulunduklarını Gıdalar

Yağlarda çözünebilmesi ve güçlü bir antioksidan oluşu ile oldukça faydalıdır. Yeterli A vitamini almak, genel sağlığı sürdürmek için kesinlikle çok önemlidir. Sadece cildinizi sağlıklı ve canlı tutmak için değil, aynı zamanda hastalıkların önlenmesi, bağışıklık ve hatta kemik sağlığında da önemli bir role sahiptir.

Biyolojik ve fizyolojik yapımız için hayati öneme sahip bu vitaminin eksikliği, gece körlüğünden, kuru ve pullu cilde ve boy kısalığına neden olabilir. Bununla birlikte, doğru dengeyi kurmak eşit derecede önemlidir, çünkü takviye ile aşırıya kaçmak da doğum kusurları ve karaciğer problemleri gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Peki, A vitamini ne yapar ve diyetinizde doğru miktarı aldığınızdan nasıl emin olabilirsiniz? İşte bu temel mikro besin hakkında bilmeniz gerekenler ve sağlığınızı nasıl etkilediği, tüketmeniz gereken en iyi A vitamini gıdaları gibi bilgileri sizler için derledik.

 

A vitamini nedir?

A vitamini, vücutta güçlü bir antioksidan görevi gören yağda çözünen bir vitamindir. Görme, nörolojik fonksiyon, sağlıklı cilt ve daha fazlasını sürdürmede kritik bir rol oynar. Tüm antioksidanlar gibi, serbest radikal hasarla savaşarak inflamasyonu azaltmada da rol oynar.

A vitamini iki ana formda bulunur: aktif A vitamini (retinil esterler ile sonuçlanan retinol olarak da bilinir) ve beta-karoten. Retinol, hayvandan elde edilen gıdalardan elde edilir ve doğrudan vücut tarafından kullanılabilecek bir “önceden oluşturulmuş” A vitamini türüdür. Renkli meyveler ve sebzelerden elde edilen diğer tip, provitamin karotenoidler formundadır. Bitkisel bazlı ürünler içinde bulunan beta-karoten ve diğer karotenoid türleri, vücut tarafından kullanılmak üzere öncelikle A vitamininin aktif formu olan retinole dönüştürülmelidir. A vitamininin başka bir biçimi,  genellikle kapsül formunda olan palmitattır.

 



 

A Vitamini Avantajları

  • Göz Sağlığını Korur
  • Bağışıklığı Destekler
  • Enflamasyonu hafifletir
  • Parlayan Ciltleri Korur
  • Kanserle Mücadele Özellikleri İçerir
  • Kemik Sağlığını Güçlendirir
  • Kolesterolü Düşürür
  • Üreme ve Gelişme Fonksiyonlarına Destek Sağlar
  • Doku Onarımını Teşvik Eder
  • İdrar Taşlarını Önler

 

  1. Göz Sağlığını Korur

A vitamininin en bilinen faydalarından biri de, vizyonu artırma ve gözlerinizi sağlıklı tutma yeteneğidir. Bunun nedeni, ışığın retinanın üzerine parladığında aktive olan ve görüntüye yol açan beyne sinyal gönderen rhodopsin molekülünün kritik bir bileşeni olmasıdır. Beta-karoten, yaşa bağlı körlüğün önde gelen nedenlerinden biri olan maküler dejenerasyonun önlenmesinde rol oynar.

Aslında, Oftalmoloji Arşivinde yayınlanan bir çalışmada, A vitamini, C vitamini, E vitamini, çinko ve bakır içeren günlük bir multivitamin alan hastalığa yakalanma riski yüksek olan kişilerin %25 oranında ileri maküler dejenerasyon riski azaldığını bulmuşlardır.

 

  1. Bağışıklığı Destekler

A vitamini bağışıklık sağlığı için ayrılmaz bir rol oynar ve hastalık ve enfeksiyonları önlemek için özellikle yararlı olabilir. Baltimore’dan yapılan bir incelemeye göre, bu önemli vitaminde bir eksiklik bağışıklığı zayıflatabilir ve hatta bağışıklık hücrelerinin işlevini değiştirebilir.

Vitamin A eksikliğinin, mukozal bariyerlerin rejenerasyonunu bloke ettiğine ve bunun da enfeksiyonların artmış duyarlılığına neden olduğuna inanılmaktadır. İlginç bir şekilde, Kolombiya da yapılan 2014 araştırması aslında 100,000 çocuğun A vitamini takviyesi almasının, ishal ve sıtma gibi ciddi rahatsızlıkların insidansını azaltarak 340 milyon doların üzerinde tıbbi maliyet tasarrufu sağlayabileceğini tahmin ediyor.

 

  1. Enflamasyonu hafifletir

Beta-karoten vücutta güçlü bir antioksidandır, zararlı serbest radikallerin birikmesini azaltmaya yardımcı olur ve aynı zamanda inflamasyonu da bloke ederek hücrelerde oksidatif hasarı önler.

A vitamini ve beta-karotenin anti-enflamatuar etkileri, iltihaplanma, kanserden kalp hastalığına ve diyabetlere kadar birçok kronik durumun kökenindedir. Azalmış inflamasyon seviyeleri, Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar için daha az risk ve aynı zamanda romatoid artrit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuar durumların iyileştirilmesi ile de ilişkilidir.

 

  1. Cildi Parlak tutar

Sıklıkla dermatologlar tarafından akne ve kırışıklarla savaşmak için reçete edilen A vitamini, güçlü cilt iyileştirici özellikleri nedeniyle tavsiye edilir. Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Bölümü’nün bir araştırması, cilde topikal olarak retinol uygulanmasının, ince çizgileri ve kırışıklıkları önemli ölçüde iyileştirdiğini, ayrıca cildin yaralanmalara dayanma yeteneğini artırdığını bulmuştur.

Retinaldehid gibi anti-inflamatuar özellikleri nedeniyle, A vitamini geniş cilt kaygılarının tedavisinde de yararlı olabilir. Aslında, çalışmalar retinoidlerin sedef hastalığı, egzama ve akne gibi yaygın cilt rahatsızlıkları için terapötik olabileceğini göstermektedir.

 

A Vitamini

A Vitamini

 

  1. Kanserle Mücadele Özellikleri Bulunur

Ne yediğiniz ile kanser riskiniz arasında güçlü bir bağlantı olduğunu gösteren büyüyen araştırmalarla birlikte, A vitamini içeren gıda alımını artırmanın kanser gelişimine karşı korunmaya yardımcı olacağı konusunda hiç kuşkunuz olmasın. BioMed Research International’da yayınlanan bir bilimsel makaleye göre, in vitro çalışmalarda retinoidlerin deri, mesane, meme, prostat ve akciğer kanseri hücrelerinin büyümesini engellediği gösterilmiştir.

Yüksek dozda retinoik asit hücrelere toksik olabilir, bu nedenle zamanla kanser ilerlemesini önlemek için onu diyetinizdeki besin kaynaklarına dâhil etmek en iyisidir. Ayrıca, daha fazla kullanımın her zaman daha iyi olmadığını unutmayın, bu yüzden potansiyel sağlık yararlarını en üst düzeye çıkarmak için normal ölçülerde kullanın.

 

  1. Kemik Sağlığını Güçlendirir

Çoğumuz kemik sağlığı ile kalsiyum ve D vitamini gibi besinler arasındaki bağlantıyı çok iyi biliyoruz, fakat A vitamininin aynı zamanda kemik büyümesinin de önemli bir parçası olduğunu biliyor muydunuz?

Bununla birlikte, A vitamininin doğru dengesini kurmak şarttır, ancak bu önemli vitaminde hem fazlalık hem de eksiklik, risk altındaki kemik sağlığı için risktir. İtalya’daki Perugia Üniversitesi’nde Gerontoloji ve Geriatri Enstitüsünde yapılan bir çalışmada, osteoporozlu yaşlı kadınlarda kontrol grubuna göre plazma retinol düzeylerinin anlamlı olarak düşük olduğu bulunmuştur. Sonuçlar ayrıca düşük retinol düzeylerinin femurda azalmış kemik mineral yoğunluğu ile ilişkili olduğunu da göstermiştir.

 

  1. Kolesterolü düşürür

Kolesterol vücutta bulunan mumsu, yağ benzeri bir maddedir. Vücudunuzun hormonal sentezinde yer aldığı ve hücre zarlarınızın temelini oluşturduğu için kolesterolün düzgün çalışması gerekir. Bununla birlikte, çok fazla kolesterol, kan damarlarınızda birikerek, sertleşmesine ve daralmasına neden olarak kalp hastalığı riskini artırır.

İnsan çalışmaları sınırlı olsa da, bazı araştırmalar diyetinizde yeterli miktarda A vitamini almanın kalp sağlığını iyileştirmek için doğal olarak daha düşük kolesterol seviyelerine yardımcı olabileceğini göstermektedir.

 

  1. Üreme ve Gelişme Fonksiyonlarına Destek Sağlar

A vitamini yaşamın tüm aşamalarında uygun büyüme ve gelişme söz konusu olduğunda çok önemlidir, ama aynı zamanda özellikle kadınlar için en iyi vitaminlerden biri olarak kabul edilir. Bu önemli vitaminde bir eksiklik depresif bağışıklık fonksiyonuna, daha yüksek bir morbidite ve mortaliteye ve hatta hamile kadınlar için HIV-1’in anne-çocuğa bulaşma riskinin artmasına yol açar.

Amerikan Pediatri Derneği, A vitaminini, özellikle akciğer fonksiyonu ve olgunlaşma açısından, hamilelik sırasında en önemli mikro besinlerden biri olarak niteler.

 

  1. Doku tamirini teşvik eder

Doku onarımı ve hücre yenilenmesi söz konusu olduğunda, diyetinizde yeterli miktarda A vitamini almak önemlidir. Uygun cilt sağlığını desteklemenin yanı sıra, bazı kanıtlar da bu vitaminin yara iyileşmesinde de yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

 

  1. Böbrek Taşını önler

Böbrek taşı sancısı çektiyseniz ne kadar acı verici olduğunu bilirsiniz. Üriner taşlar genellikle böbrekler içinde oluşur ve daha sonra üreterler veya mesanede yavaşça büyür ve gelişir. Sık idrara çıkma, karın ağrısı, rahatsızlık ve hematüri (kanlı idrar) gibi semptomlara neden olabilirler. Tedavi edilmediği takdirde, enfeksiyonlara ve komplikasyonlara da neden olabilirler ve hatta bazı durumlarda cerrahi müdahale gerektirebilirler.

Bazı araştırmalar A vitamininin idrar taşlarının önlenmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Aslında, Hindistan Ulusal Beslenme Enstitüsü Biyofizik Bölümü’nün bir araştırması, A vitamini düzeyleri ile çocuklarda idrar taşlarının oluşumu arasındaki ilişkiyi incelemiş ve düşük A vitamini düzeyi olanların idrarda daha yüksek kalsiyum oksalat kristalleri olduğunu bulmuştur.